Za wolność Finlandii! Udział polskich pilotów w wojnie zimowej

  • Kazimierz Wąsowski (zweryfikowany w stopniu plutonowy), po wcieleniu do armii fińskiej służył w LLv 22 a potem w LLv 28 jako inżynier mechanik lotniczy. Po wyjeździe do Wielkiej Brytanii był specjalistą lotniczym oraz służył w 300 DB;
  • pilot cywilny I klasy Feliks Pecho –zgłosił się na ochotnika do Lotnictwa fińskiego i został zweryfikowany w stopniu porucznika, służył w pułku bombowym LeR4 – na samolotach Bristol Blenheim, Douglas DC-2, Junkers K43). Ze względu na ciekawy życiorys warto o tej osobie szerzej wspomnieć.
Feliks Pecho 

Urodził się 30.08.1900 roku. Ukończył szkołę pilotów w II RP (nie znalazłem informacji jakie i gdzie dokładnie ukończył szkolenie lotnicze), latał w Polsce samolotami pasażerskimi różnych producentów. W lipcu 1931 roku miał awaryjne lądowanie k/Torunia na samolocie Junkers F-XIII (SP-AAC), samolot po wypadku (ze względu na spore uszkodzenia) skasowano. Jako pilot komunikacyjny, kapitan I-szej klasy PLL LOT, wylatał 1.000.000 km. Na zdjęciu (pierwszy z lewej) – uroczyste wręczenie nagrody i gratulacje od Zarządu PLL LOT).

Feliks Pecho. Fot. NAC

Brał udział w kampanii wrześniowej 1939. Wykonując rozkaz przełożonych przeleciał z Polski w IX’1939 samolotem DC-2 (własność PLL LOT) SP-ASL do Bukaresztu, potem przedostał się do Francji. Własnym kosztem dotarł do Finlandii i zgłosił się jako ochotnik do wojskowego lotnictwa fińskiego. Został przyjęty i zweryfikowany w stopniu porucznika pilota. Skierowany został do Ilmavoimat, T-LentoR 4 – fińskiej jednostki bombowej. Latał na samolotach Bristol Blenheim, Junkers K43 i DC-2. Po zawieszeniu broni w marcu 1940 roku wyjechał do Wielkiej Brytanii, zgłosił się do polskiego lotnictwa.

Ze względu na wiek (40 lat), nie został zwerbowany do służby bojowej. Z otwartymi ramionami przyjęty został jednak jako pilot do ATA (Pomocniczy Transport Lotniczy). Orzymał numer służbowy 794542. Wojnę zakończył w polskim stopniu sierżanta i w brytyjskim Warrant Officer (chorąży). Odznaczony Medalem Lotniczym. Po wojnie prawdopodobnie wyemigrował do Kanady (jak podają jedne źródła) lub do Brazylii (jak podaja inne źródła). Dalsze losy pilota nieznane.

Wśród polskobrzmiących nazwisk z kresu wojny zimowej 1939/40 można natknąć się także na nazwisko – pułkownik Karl Arnold Woldemar Majewski – był to obywatel fiński, którego rodzina pochodziła z Polski (ojciec był Polakiem, matka pochodziła z Finlandii), nie służył w lotnictwie, ale w oddziałach kawalerii, poległ w październiku 1942 r.

Koniec wojny zimowej

Największym sprzymierzeńcem obrońców Finlandii była ostra zima na przełomie 1939/1940 roku. Mrozy zdziesiątkowały nieprzygotowane do walk zimowych oddziały radzieckie. Wedle danych fińskich w czasie wojny zimowej 1939/40 lotnictwo fińskie wykonało 5693 wylotów bojowych i zestrzeliło 207 radzieckich samolotów (dodatkowo artyleria plot zestrzeliła 314 maszyn), przy własnych stratach 76 samolotów zestrzelonych i 51 poważnie uszkodzonych.


CZYTAJ TAKŻE:


Zginęło 304 lotników obrońców Finlandii. Byli wśród nich nie tylko Finowie, ale też Włosi, Węgrzy i Szwedzi (podobno także zginęli polscy lotnicy, brak jednak na ten temat konkretnych danych – tym samym trudno określić nazwiska i faktyczną liczbę poległych). Zginęło łącznie 90 lotników. Po zawieszeniu broni w pierwszej linii Lotnictwa fińskiego pozostało (dzięki dostawom z zachodu) 166 maszyn bojowych w tym 128 sprawnych.

Feliks Pecho. Fot. NAC.

Wojna zimowa zakończyła się 13.03.1940 roku, podpisano traktat pokojowy, w ramach którego Finlandia utraciła część terytorium na rzecz ZSRR. W latach 1941-1944 wybuchła kolejna wojna pomiędzy Finlandią a ZSRR zwana Wojną Kontynuacyjną, która miała na celu odebranie zabranych fińskich ziem Rosji. Niestety II-ga wojna fińska nie zakończyła się dla Finów wygraną. Ponownie podpisano rozejm i utrzymano dotychczasowy stan posiadania.

Polskim lotnikom w Finlandii w 1940 roku nie udało się dokonać istotnych i spektakularnych działań na polu walki. Na przeszkodzie stanęły im problemy dyplomatyczne, biurokracja ale przede wszystkim szybkie zakończenie walk. Gdy wreszcie udało się zorganizować i wyposażyć polską jednostkę lotniczą to tzw. wojna zimowa skończyła się.


Źródła:

W.Bieszanow, “Latające trumny Stalina”;

J.Młodzianka ,„LOT-owcy i nie tylko, Polscy lotnicy w Filnadii, luty-marzec 1940”. Wojsko i Technika. Historia, numer 1 specjalny 2016 r.

J.Marszałkiewicz, „Z Polski do Finlandii”, Lotnictwo z szachownicą,  nr 3(10)  2004 r.

Narodowe Archiwum Cyfrowe.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Wojna_zimowa#Inni_ochotnicy

http://forum.axishistory.com/viewtopic.php?f=59&t=109702&view=next

http://www.mysliwcy.pl/forum/watki.php?id=976&ustaw=pt

https://www.youtube.com/watch?v=LHs8qHMjaDo

http://www.mysliwcy.pl/forum/watki.php?id=976

http://www.oocities.org/finnmilpge/fmp_forpilots.html

https://forum.axishistory.com//viewtopic.php?t=204848

https://fi.wikipedia.org/wiki/Arnold_Majewski .

[Głosów:5    Średnia:4/5]
Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.