Stefan Starzyński – bohaterski prezydent walecznego miasta. Trwał na stanowisku do samego końca

Stefan Starzyński

Stefan Starzyński jest reprezentantem tych urzędników II RP, którzy do końca pełnili powierzone im funkcje, stanowiąc wzór odpowiedzialności.


Stefan Starzyński urodził się 19 sierpnia 1893 r. w Warszawie, lecz wychowywał się w Łowiczu, gdzie jego ojciec – Alfons – miał warsztat stolarski. Matka Jadwiga była nauczycielką języka francuskiego. W domu panowała atmosfera szacunku do przeszłości, wspominano przodków walczących w powstaniach listopadowym i styczniowym. Od 1905 r. Stefan zaczął uczęszczać w Łowiczu do szkoły i tam trafił do jednego z kółek samokształceniowych, organizowanych przez młodzież walczącą z nachalną rusyfikacją.

Wziął udział w szkolnym strajku, a także uczestniczył w antyrosyjskiej demonstracji, unikając jednakże aresztowania. Później Stefan wraz z bratem Mieczysławem (mieli jeszcze jednego brata – Romana) trafił do męskiej szkoły w Warszawie, a później do szkoły handlowej. Po pobycie w niej uczył się następnie w szkole Emiliana Konopczyńskiego (dziś ta placówka nosi miano IV LO im. Adama Mickiewicza). Trafił także w 1910 r. na miesiąc do więzienia za kolportaż prasy PPS – „Robotnika”. Rok później znów został aresztowany i maturę musiał zdawać w kolejnej szkole.


Czytaj także: “Żart” Hitlera. Tak naziści zareagowali na prośbę USA o nieatakowanie Polski [WIDEO]

Stefan Starzyński


Pod koniec sierpnia 1911 r. rozpoczął naukę ekonomii w Towarzystwie Wyższych Kursów Handlowych w Warszawie, dyplom uzyskując w czerwcu 1914 r. W czasie nauki związany był z organizacjami niepodległościowymi – Związkiem Młodzieży Postępowo-Niepodległościowej oraz Związkiem Strzeleckim i Związkiem Walki Czynnej. Stąd po wybuchu I wojny światowej – w październiku – trafił do Legionów.

Początkowo Stefan Starzyński odpowiadał za werbunek ochotników, a następnie w 1 Pułku Piechoty był w oddziale wywiadowczym. Później trafił do służby liniowej – był dowódcą plutonu w 2 batalionie 5 Pułku Piechoty I Brygady Legionów. Walczył na Wołyniu. W sierpniu 1916 r. Piłsudski nadał Starzyńskiemu odznakę „Za wierną służbę”, a za walki na Wołyniu w późniejszym czasie otrzymał Krzyż Walecznych.

Po tzw. kryzysie przysięgowym, kiedy większość legionistów odmówiła złożenia przysięgi na wierność cesarzowi niemieckiemu, Starzyński został osadzony w Beniaminowie, skąd w lutym 1918 r. udał się do Warszawy. Tam zgłosił się do komendanta Okręgu Warszawskiego Polskiej Organizacji Wojskowej (tajnej struktury powołanej w myśl koncepcji Piłsudskiego, której działania wymierzone były początkowo w Rosję, a później w Niemcy) por. Adama Koca, informując go o swej gotowości do służby w Wojsku Polskim. 

W wolnej Polsce 

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości Stefan Starzyński dostał przydział do 35 Pułku Piechoty 9 Dywizji Piechoty. Po ukończeniu kursu doszkalającego otrzymał stopień porucznika. W czasie wojny polsko-bolszewickiej walczył na froncie m.in. w składzie 12 Dywizji Piechoty (jako szef wywiadu) i 9 Dywizji (jako szef sztabu), która stanowiła część 5 Armii gen. Władysława Sikorskiego. Porucznik Stefan Starzyński brał udział w walkach o Nasielsk i Pułtusk.

W październiku 1920 r. Stefan Starzyński otrzymał awans na stopień kapitana oraz został odznaczony Krzyżem Walecznych. Tuż po pokoju ryskim, kończącym wojnę polsko-bolszewicką, służył w wywiadzie wojskowym, skąd po demobilizacji w lipcu 1921 r. trafił do Delegacji Polskiej Komisji Mieszanych Reewakuacyjnej i Specjalnej. Komisje miały za zadanie zrealizowanie postanowień traktatu ryskiego, dotyczących m.in. zwrotu Polsce archiwaliów zagarniętych w czasie zaborów przez Rosję. 

Stefan Starzyński początkowo został sekretarzem generalnym, później zaś – w październiku 1922 r. – członkiem komisji. Pobyt w Rosji i obserwacje tam poczynione skłoniły Starzyńskiego do napisania 2 prac: „Zagadnienia narodowościowe w Rosji sowieckiej” oraz „Jak jest naprawdę dzisiaj w Rosji”. Krytycznej analizie poddał bolszewicką doktrynę gospodarczą i przerost biurokracji. Do Warszawy na stałe powrócił w 1924 r. i objął funkcję sekretarza w Komitecie Ekonomicznym Rady Ministrów. Odszedł z tego stanowiska po wykryciu w trakcie kontroli nieprawidłowości finansowych w jednej z firm zaopatrujących wojsko. System finansowania sprzyjał nadużyciom i Starzyński zablokował świadczenia dla posłów uwikłanych w aferę.

Po wydaniu przez ministra skarbu Jerzego Zdziechowskiego zarządzenia o wznowieniu wypłat, Stefan Starzyński podał się do dymisji 1 marca 1926 r. W tym samym roku ukazała się jego książka pt. „Program rządu pracy w Polsce”, w której Starzyński kreślił swą wizję gospodarczego rozwoju Polski. Był zwolennikiem popularnego wówczas etatyzmu, czyli zachowania monopolu państwa w kluczowych dziedzinach jak np. energetyka oraz stymulowania wzrostu gospodarczego za pomocą państwowych kredytów. Opowiadał się także za zdecydowaną walką z korupcją, radykalną reformą administracji rządowej i samorządowej, reformą rolną i oświaty.

Powrót do polityki

Po zamachu majowym Piłsudskiego Starzyński wrócił do życia publicznego w październiku 1926 r., zostając dyrektorem Departamentu Ogólnego Ministerstwa Skarbu, a później wiceministrem. W Wydziale Polityki Finansowo-Gospodarczej zgromadził wokół siebie grupę młodych ekonomistów, zwolenników – podobnie jak on sam – etatyzmu. Wśród nich byli m.in. Roman Górecki, Jan Kulski, Antoni Krahelski, Władysław Landau. Z czasem zostali ono nazwani „pierwszą brygadą gospodarczą”. Stefan Starzyński był inicjatorem konferencji gospodarczych.


Czytaj także: Szokujące wspomnienia likwidatora z AK. “Lubiłem patrzeć na tryskającą krew z rozwalonej głowy”


W swoich pismach i broszurach (m.in. „Zagadnienie etatyzmu” czy „Myśl państwowa w życiu gospodarczym”) postulował aktywną rolę państwa w dziedzinie życia gospodarczego. Podczas pracy w ministerstwie dał się poznać jako człowiek sumienny i ambitny. Od 1930 r. Stefan Starzyński był posłem piłsudczykowskiego Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem oraz wykładowcą w Szkole Głównej Handlowej, w której zaczął uczyć w 1931 r. Zajmował się problematyką monopoli i przedsiębiorstw państwowych.

Na przełomie lat 20-tych i 30-tych był także wiceprezesem Towarzystwa Ekonomistów i Statystyków. Wciąż pisał kolejne książki o tematyce gospodarczej („Życie gospodarcze a ustrój państwa”„Światowy kryzys gospodarczy a obecna sytuacja Polski i plan prac BBWR”). Jako zapalony turysta opublikował też „Zagadnienia turystyki w Polsce”.

Stefan Starzyński

W latach 1932-1934 sprawował funkcję wiceprezesa Banku Gospodarstwa Krajowego, zrzekając się mandatu posła. Był także komisarzem generalnym Obywatelskiego Komitetu Pożyczki Narodowej, na czele którego stał Władysław Raczkiewicz. Dzięki różnym formom promocji tegoż przedsięwzięcia, podjętym przez Starzyńskiego, skarb państwa wzbogacił się o 372,6 mln zł. W roku 1934 został awansowany na stopień majora rezerwy oraz objął na początku sierpnia urząd komisarycznego prezydenta miasta Warszawy.

Komentarze

RED IS BAD

Polska firma odzieżowa specjalizująca się w produkcji ubrań z motywami patriotycznymi. Została założona w 2012 r. przez Jakuba Iwańskiego i Pawła Szopę. Firma stawia na najwyższej jakości ubrania patriotyczne, wyprodukowane w Polsce, cechujące się trwałością i komfortem noszenia. Jeśli zdecydujesz się na wybór marki RED IS BAD™ to możesz liczyć na najwyższą jakość wykonania i wzornictwa, bez uznania jakichkolwiek kompromisów. Marka angażuje się w wiele akcji społecznych, utrwalających pamięć o polskich bohaterach.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.