#SłynniDowódcy: Vojtěch Luža i Josef Šnejdárek – generałowie znad Wełtawy

Tym razem chciałem krótko poruszyć temat Czechosłowacji. A mianowicie ich dwóch  najbardziej znanych generałów – Vojtěcha Luža i Josefa Šnejdárka. Poznajcie niezłomnych dowódców, którzy walczyli przeciw Niemcom w obronie niepodległości swojego kraju. 

Vojtěch Luža urodził się 26 marca 1891 r. w Uherskym Brodzie (wtedy jeszcze w granicach Austro-Węgier). Ukończył Szkołę Politechniki Czeskiej w Brnie na wydziale Elektrotechniki. Podczas I wojny światowej był oficerem w Korpusie Czechosłowackim w Rosji. W 1917 r. przeszedł na prawosłąwie, przyjmując imię Borys.

Po wojnie Vojtěch Luža wrócił do Czechosłowacji, skąd wyjechał potem do Paryża, gdzie ukończył szkołę wojskową. W 1921 r. ożenił się z o 7 lat młodszą Miladą Večeřovą, z którą miał syna Radomíra Vaclava Luža. Z biegiem czasu awansował w armii, gdzie w 1934 r. był już generałem dywizji.

Vojtěch Luža – dowódca ruchu oporu

Kiedy doszło do Układu Monachijskiego powiedział prezydentowi Edwardowi Beneszowi, że nie godzi się na to i postanowił zostać w Czechach, aby walczyć z okupantem. Jego o dwa lata starszy brat Bohuslav – burmistrz Uherskiego Brodu i członek Narodowej Partii Socjalistycznej – został uwięziony przez Niemców w Buchenwaldzie, w którym zmarł tuż przed wyzwoleniem obozu. 

Od 1935 r. był na krótko dowódcą V. Korpusu w Trenczynie,. W wyniku bezpośredniej interwencji prezydenta Benesza został przeniesiony na stanowisko Regionalnego Dowódcy Wojska w Brnie, gdzie pracował od jesieni 1937 r. do 1939 r . Podczas mobilizacji, która nastąpiła 23 września 1938 r. dowodził 2. Armią , która miała bronić granicy w północnych Morawach.

Vojtěch Luža

Po 1944 r. Vojtěch Luža został głównym przedstawicielem tak zwanej “Rady Trzech” i w końcu uznano go za głównodowodzącego całego ruchu oporu na Czechach i Morawach – działał w konspiracyjnej organizacji Obrona Narodu. Latem 1944 r. wydał odezwę do czechosłowackich oficerów, którzy nie działali jeszcze w ruchu oporu:

“Oficerowie, którzy nie biorą aktywnego udziału w walce wyzwoleńczej, zostaną postawieni przed sądami wojskowymi z powodu celowego zaniechania swoich obowiązków. […] Honor narodu nakazuje walkę, dlatego każdy członek [ruchu oporu], każdy funkcjonariusz lub żołnierz, którzy dali się aresztować gestapo bez stawiania jakiegokolwiek oporu zostaną postawieni przed sądem wojskowym”

Został zastrzelony przez żandarmów podczas drogi do obozu partyzanckiego. Pośmiertnie awansował na generała armii. Jako ciekawostkę można dodać, że wśród jego licznych odznaczeń znalazł się Order Odrodzenia Polski Polonia Restituta. 

Rywal Benesza

Josefem Šnejdárkiem wiąże się niestety pewna kontrowersja, gdyż podobno był uznany przez niektórych Polaków za zbrodniarza (miał ponoć zamordować ok. 20 naszych rodaków na Zaolziu). 

Josef Šnejdárek urodził się  2 kwietnia 1875 r. w NapajedliW 1895 r. ukończył w Pradze Korpus Kadetów Piechoty. Dwa lata później został  wysłany na wojnę grecko-turecką, a po jej zakończeniu udał się do Francji. Wstąpił do Legii Cudzoziemskiej, aby utworzyć tam Korpus Czechosłowacki i walczyć po stronie Ententy. Po tych wydarzeniach wrócił do nowo utworzonej Czechosłowacji, aby zdobyć Zaolzie.

Vojtěch Luža

Po jego zajęciu udał się zagranicę z Węgrami (wtedy jeszcze były one komunistyczne ), aby walczyć wraz z Rumunią. W 1930 r.  został generałem armii. Po rozbiorze Czechosłowacji uciekł do Francji, żeby stworzyć tam ruch oporu i konkurować z Beneszem o władzę na uchodźstwie. Nie lubił prezydenta (z wzajemnością zresztą) ponieważ Benesz wykorzystał ponoć jego osobę w latach 20 w procesie Radola Gajdy. Po upadku Francji uciekł do Maroka, ponieważ obawiał się spisku na swoje życie z rąk ludzi Benesza. Zmarł w 1945 roku w Casablance.


Vojtěch Luža

[Głosów:1    Średnia:5/5]
Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.