Michael Savage – premier Nowej Zelandii, który wypowiedział wojnę Hitlerowi

Michael Joseph Savage – premier  Nowej Zelandii,  którzy przyczynili się do rozbudowy własnego kraju i umocnił jej pozycję na arenie międzynarodowej do tego stopnia, że USA nie mogły odmówić jej wsparcia Bohater narodowy, któremu do dziś buduje się liczne pomniki. Człowiek który umocnił Nową Zelandię, ale nie było mu już dane poprowadzić jej podczas wojny ze względu na nowotwór.


Michael Savage urodził się 23 marca w irlandzkiej rodzinie imigrantów 1872 roku w Tatong w Australii. Był najmłodszy z ośmiorga jego rodzeństwa. Jego ojcem był Richard Savage, a jego matką Johanna Hayes, która zmarła w 1878 roku, kiedy Michael miał 5 lat. W większości wychowywała go siostra Rose. Savage przez większość swojego życia był racjonalistą – był przekonany o pozytywnej roli nauki i rozumu i nastawiony negatywnie wobec religii i zabobonów.

Po ukończeniu szkoły państwowej w Rothesay pracował w sklepie winnym w Benalla. Savage był strasznie porywczy, uprzejmy, kochał taniec i uwielbiał uprawiać sport, np. boks. Był też sekretarzem straży pożarnej w Benall,  członkiem jej drużyn mistrzowskich, a także skarbnikiem komitetu zbierającego fundusze dla miejscowego szpitala. W 1891 roku został poinformowany o śmierci swojej siostry Rose (zmarła podczas porodu) i brata Joe. Po bracie odziedziczył imię i od tamtej pory kazał się nazywać Michael Joseph Savage.

Przed wyjechaniem do Nowej Zelandii

W 1900 roku przeprowadził się znów do stanu Wiktoria – tym razem do North Prentice, niedaleko Rutherglen. Pracował tam jako złotnik oraz zarządca piekarni. Wcześniej zetknął się jeszcze z polityką radykalną  Henry’ego George’a i Edwarda Bellamy’ego.

W 1900 roku poznał socjalistycznego brytyjskiego polityka Toma Manna i to właśnie wtedy stał się sławny w Politycznej Radzie Pracy w Wiktorii. Niestety musiał on z niej zrezygnować, bo partii nie było stać na finansowanie. Mimo to on działał  w niej dalej, ale już na poziomie lokalnym.

Po rozpadzie partii i zamknięciu kopalni wraz ze swoimi przyjaciółmi Paddy’m Webbem i Harrym Scottem Bennettem wyemigrowali do Nowej Zelandii. Zrobili to 1907 roku w Święto Pracy. Wszyscy osiedli w Wellington. 

Savage w Nowej Zelandii

W nowym kraju Savage przez rok zajmował się cięciem lnu na bagnie niedaleko Manawatu. W 1908 roku wyjechał do Auckland, gdzie poznał francuskie małżeństwo i mieszkał z nimi podobno aż do śmierci. w tym czasie zaczął pracę w browarze w New Market i wydawał pieniądze na radykalną literaturę. Od roku 1910 do 1911 był prezesem w Auckland Trade and the Job Council. Następnie poszedł do „Czerwonego Feda” gdzie każdej wraz z Peter’em Fraser’em rozdawali w ciągu dnia gazetę o nazwie “Red Fed i Maoriland Worker”. W 1911 i 1914 roku Savage kandydował na stołek przywódcy w Auckland Central, ale dwukrotnie zajął drugie miejsce. Liderem był Albert Gloverow z Partii Liberalnej.


CZYTAJ TAKŻE:

Podczas I wojny światowej Savage był przeciwny obowiązkowemu poborowi, co argumentował słowami: „pobór bogactwa powinien poprzedzać pobór mężczyzn”. Raczej nie chodziło mu o całkowite zakazanie poboru, lecz o równowagę. W 1916 roku wydał pozwolenie na utworzenie „New Zealand Labour Party” i po dwóch latach został jej wiceprezydentem krajowym. I tak do 1935 roku.

Droga do premiera Nowej Zelandii

Po wojnie został wybrany jako członek parlamentu. w 1919 roku został zastępcą szefa Partii Pracy, wygrywając tylko 11 głosami z Danem Sullivanem. Przez lata 20-te jeździł po kraju – a  konkretniej – po preriach i wsiach. Był zwolennikiem darmowej służby zdrowia i podwyższenia emerytur. Był też znawany za twórcę ustawy o zasiłkach rodzinnych w 1926 roku.

W 1927 roku Savage przekonał partię do zmiany polityki gruntowej i uznania prawa własności, gdyż było to niezbędne do uzyskania poparcia rolników. Tym samym Savage pokazał, że jest bardziej kompetentny niż dotychczasowy lider Harry Holland. W 1933 roku Holland zmarł i Savage przejął jego stanowisko. 

W 1935 roku postanowił nawiązać kontakt z Kościołem Ratana. Podczas posiedzenia udało się nawiązać  pakt Ratana z Savage’m.

Premier Nowej Zelandii

Podczas tzw. „Great Depression” Savaga jeździł po kraju, zostając postacią kultową. Jego zdjęcie było w prawie każdym domu, a niedługo potem – w 1935 roku – Partia Pracy wygrała wybory. Wtedy też Savage został premierem. W tym czasie opowiadał się za abdykacją króla Edwarda VIII i w 1937 roku wyruszył do Wielkiej Brytanii na koronację Jerzego VI. Savage jako jedyny krytykował Wielką Brytanię za to,  że osłabia pozycję Ligi Narodów i mówił,  że nikt się z nim nie konsultował odnośnie obrony i polityki zagranicznej.

Rząd Savage’a jako jeden z niewielu potępił zbrojenie Niemców oraz japońską ekspansję w Chinach. Był bardzo  przeciwny polityce ustępstw. Podczas rozmowy z Anthonym Edenem zapytał: „Czy polityka jest dla ciebie pokojem za wszelką cenę? Jeśli tak jest, nie mogę tego zaakceptować”. “Nie, nie za wszelką cenę, ale za niemal wszelką cenę” – odparł rozmówca. Savage odpowiedział wtedy, że Wielka Brytania “może zapłacić zbyt wysoką cenę, nawet za pokój”. Po tych słowach był on krytykowany przez rząd brytyjski, Kanadę oraz Australię.

“Rewolucja”  Savage’a

W 1938 premier przeprowadził gruntowną reformę społeczną, wprowadzając:

  • Zasiłek dla osób bezdomnych od 16 roku życia;
  • Powszechny bezpłatny dostęp do opieki medycznej (pakiety obejmowały lekarzy rodzinnych, szpitale i opiekę położniczą);
  • Emeryturę powszechną  w wysokości 30 szylingów dla kobiet od  60 lat roku życia i  mężczyzn od 65 roku życia.

Jednocześnie w 1938 roku udało mu się rozwiązać głębokie podziały w Partii Pracy. Ponadto  Savage nalegał, żeby ustawa weszła w życie dopiero 1 kwietnia 1939 roku po to, aby naród mógł j odwołać, gdyby Partia Pracy przegrała kolejne wybory. W 1939 roku doszło jednak do reelekcji ugrupowania premiera  i ustawa została przyjęta. Była to pierwsza w historii ustawa o ubezpieczeniach społecznych w świecie zachodnim.

II wojna światowa

Dnia 3 września Savage – kilka godzin po Wielkiej Brytanii – wypowiedział III Rzeszy wojnę. Zrobił to tylko na znak posłuszeństwa. Przykuty do łóżka wygłosił wtedy oświadczenie:

„Z wdzięczności za przeszłość i dzięki ufności w przyszłość sięgamy bez lęku poza Wielką Brytanię. Gdzie ona idzie, i my idziemy; gdzie ona stoi, i my stoimy. Jesteśmy tylko małym i młodym narodem, ale idziemy zjednoczeniem serc i dusz do wspólnego przeznaczenia”.


POLECAMY KSIĄŻKĘ:

savage


Michael Joseph Savage umiera na wskutek raka jelita grubego dnia 27 marca 1940 roku w Wellington. Chwilę przed śmiercią zmienia wiarę na katolicką. Ikona lewicy (ale nie komunista) i twórca tzw. państwa opiekuńczego. Został pochowany ze wszystkimi honorami państwowymi, a jego ciało z Wellington pojechało pociągiem do Auckland. Pochowano go w Bastion Point na nabrzeżu Waitematā Harbour w Auckland w Savage Memorial.

Savage był bez wątpienia  osobą,  której w życiu łatwo nie było. Zmarła mu matka, potem siostra,  która go wychowywała oraz brat. Pomimo tego udało mu się wybić na szczyt i poprowadzić Nową Zelandię  do górnych granic jej możliwości. Poprzez swe czyny w pełni zasługuje na chwałę i pamięć.

[Głosów:1    Średnia:5/5]
Komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.