John Curtin – jeden z największych mężów stanu okresu II wojny światowej

To dzięki niemu Australia zyskała na znaczeniu w oczach ówczesnych mocarstw. Jego determinacja i zaangażowanie pozwoliły uratować małe oceaniczne państwo przed zakusami potężnego wroga spod znaku Wschodzącego Słońca. 

John Curtin był bez wątpienia osobą godną sprawowanego urzędu. Niezwykle dociekliwy i bystry dostrzegał zagrożenia i przewidywał plany wroga. Sam MacArthur wypowiadał się o nim bardzo pozytywnie nazywając go “Jednym z największych mężów stanu okresu II wojny światowej”. Był 14. premierem Australii z ramienia Partii Pracy. Urodził się 8 stycznia 1885 r. na prowincji o nazwie Creswick w stanie Victoria (o populacji na chwilę obecną poniżej 4 tys. osób).

John Curtin – dzieciństwo 

Ponoć John Curtin miał mieć w akcie chrztu imię John Joseph Ambrose, ale z niewiadomych (mi) przyczyn sam z niego zrezygnował i później do niego już nie wracał. Był najstarszym z rodzeństwa bo jego brat George urodził się 2 lata później,  a jego dwie siostry Molly i Hannah w 1889 i 1891 roku. W rodzinie mieli go nazywać “Jack”. Jego rodzina pochodziła z County Cork W Irlandii. Curtin od urodzenia do końca życia miał problemy ze wzrokiem, a mianowicie z lewym okiem (co widać na zdjęciach –  miał tak zwane “oczy kobry”).

W 1890 roku wraz z rodziną wyjechał do Creswick,  po tym jak jego ojciec zrezygnował z pracy w policji (a konkretniej – został zwolniony,  po tym jak się okazało się, że jest chory na syfilis i ma problem ze stawami). W tym momencie zostali postawieni pod ścianą. Ojciec nie mógł pracować, a sam Curtin był za mały, żeby cokolwiek zrobić. Ojcowi postanowiono dać propozycję: albo dostanie roczną emeryturę ,albo wypłatę ryczałtową.Wybrał tą ostatnią. Aż postanowił (znów) wyjechać do innego miasta, a mianowicie do Melbourne i wykupić tam pub i  wynająć mieszkanie w dzielnicy Brunswick.

Z biegiem czasu Curtin musiał zacząć edukację, więc wysłano go do szkoły Katolickiej św. Franciszka która była koło kościoła o tym samym patronie. Kiedy przyszedł “kryzys” (nie, to nie ten sam co w Ameryce w latach 20; patrz: krach na giełdzie Papierów Wartościowych) ojciec postanowił,  że się przeprowadzi, bo jego pub okazał się fiaskiem Tym razem udał się do Charlton, gdzie nabył w dzierżawę pub od swojego szwagra. W tym oto mieście postanowiono, że Curtina wyślą do szkoły państwowej, bo w mieście jeszcze nie istniała szkoła katolicka (czyli z prywatnej poszedł do publicznej – no i skończyło się lekkie traktowanie).

John Curtin – uzależnienia i kłopoty finansowe

Sam Curtin uczył się bardzo dobrze. Był nawet na liście uczniów, którzy mieli dostać stypendium, ale na przeszkodzie stał jego ojciec. Wyjechali z Charlton i tułali się po całym stanie Victoria raz za razem prowadząc pub. On sam skończył edukację w wieku 13 lat w roku 1898. Rok później musiał już iść do pracy. Zaczął ją w prasie, a konkretnie – w magazynie The Rambler w którym był chłopcem na posyłki. Za pracę, którą wykonywał dostawał 5 szylingów tygodniowo ( gdzie 1 szyling to było 1/20 funta szterlinga

Szefem gazety był dawny znajomy jego rodziny, Norman Lindsay. Redakcja nie pociągnęła zbyt długo i John Curtin musiał znaleźć inne zajęcie. Wykonywał wiele krótko terminowych prac – od magazynów po bary  Po ukończeniu 18 lat mógł liczyć na stałą pracę, którą otrzymał w Titan Manufacturing Company jako Urzędnik Szacunkowy. Niestety cała rodzina była na jego głowi,  gdyż ojciec już był widocznym inwalidą.


Czytaj także: Jak Mussolini postawił się Hitlerowi. Dzięki interwencji Duce Niemcy uwolnili polskich profesorów

John Curtin


John Curtin uwielbiał sport. Był fanem krykieta i wiedział o jego statystykach dosłownie wszystko. Cutrin jeszcze przed I WŚ postanowił, że zajmie się polityką i angażował się zarówno w Partii Pracy,  jak i w marksistowskiej Wiktoriańskiej Partii Socjalistycznej. Sam nie chciał iść na obowiązkowe badanie lekarskie do wojska (co z resztą było dziwne, bo i tak by go nie zdał ze względu na wzrok). Od 1914 roku John Curtin aż do ślubu w 1917 roku, który wziął z siostrą senatora (Ted-a Needham) Elsie Needham, mocno nadużywał alkoholu. Jeszcze w tym samym roku przeniósł się z żoną do Cottesloe niedaleko Petch.

John Curtin – dalekowzroczny polityk

Z biegiem lat miał modernizowane poglądy i w 1920 roku został prezydentem Zachodniej Australii. Około 1927 roku powołano komisję do spraw kobiet i dzieci i właśnie wtedy wybrano Curtina na przewodniczącego tej komisji.

Przechodzimy do września 1939 roku. Wiceminister Robert Menzies postanowił, że wypowie wojnę Niemcom. Niedługo potem poleciał rozmawiać odnośnie obrony Sigapuru, gdyż doskonale Brytyjczycy wiedzieli, że armia Japonii zbliża się nieubłaganie i prędzej czy później wejdą do Malezji i na Papauę Nową Gwineę (i tak się stało, bo weszli tam, jak do siebie). Cutrin powołał innego ministra i po perturbacjach w rządzie został 7 października – w wieku 56 lat – zaprzysiężony na premiera

Mamy rok 1942, okres tuż po ataku na Pearl Harbor. Curtin przekonywał zarówno Brytyjczyków jak i Amerykanów, żeby bronili Singapuru (no i nie obronili – w ten sposób Japonia miała otwartą drogę na Filipiny i Holenderskie Indie Wschodnie). Po 3 dniach od Pearl Harbor na dno idą 2 pancerniki HMS Prince of Wales i HMS Repulse. W tym momencie John Curtin już nie miał złudzeń, że jak tak dalej pójdzie to Japonia zapuka im do drzwi z pytaniem czy mogą porozmawiać o Cesarzu.

Japońskie bombardowania

26 grudnia 1942 roku John Curtin przemawia do ludu, a z mowy tej wynika jedno: Australia była na celowniku Japonii i potrzebowała wsparcia od USA. Premier doskonale wiedział, że Anglia sama nie dałyby rady Cesarstwu, szczególnie, że wciąż była bombardowana przez Niemców.

Kiedy minęło zagrożenie ze strony Japonii, Curtin postanowił i tak działać dalej i w 1942 roku Australia była już samodzielnym tworem i (no może nie w pełni, ale mogła robić cokolwiek bez zgody WB). Curtin zdawał sobie sprawę, że w sumie to alianci będą mogli zignorować Australię, jeśli ktoś wysoko postawiony w Waszyngtonie nie zabierze głosu.

I wtedy przybywa Douglas MacArhtur. Przejął dowodzenie nad armią australijską i kazał siebie traktować jak Australijczyka. I mamy bitwę o Singapur. Cała 8 Armia poszła w drzazgi i dostała się do niewoli (około 16 tys. ludzi; to już nie była katastrofa – to była porażka tak samo udana jak w Gallipoli). Po paru dniach Japonia była już na tyle zuchwała, że zbombardowała miasto Darwin.

W połowie 1942 r. wyniki bitew Morza Koralowego, Milne Bay i na szlaku Kokoda spowodowały, że desant na Australię już raczej nie nastąpi i John Curtin mógł spać spokojnie. Niestety z powodu tylu problemów na głowie (w tym walki w samej Partii) został nałogowym palaczem i popadał coraz to częściej w depresję.

John Curtin latał przez Londyn po Waszyngton i właśnie wtedy wyszły jego problemy z sercem .5 lipca 1945 r. zmarł w The Lodge w wieku 60 lat. Został zapamiętany jako jeden z dwóch mężów stanu ,którzy zmarli “na stołku” i jako człowiek, który doprowadził do wolności i suwerenności Australii.


Czytaj także: Torturował, gwałcił i mordował. Wszystkie zbrodnie opisywał potem w gazecie!

John Curtin

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.