1699: Traktat pomiędzy królem Polski i carem Rosji

21 listopada 1699 r. podpisanie traktatu przeobrażeńskiego między królem Polski Augustem II Mocnym i carem Rosji Piotrem I.

Elektor saski August II Mocny zawarł z carem Rosji Piotrem I tajne przymierze (tzw. liga północna) w celu zajęcia posiadłości Szwecji i ograniczenia jej wpływów politycznych a także ekonomicznych w rejonie Morza Bałtyckiego. Liczył, że wojenny sukces olśni nowych poddanych, a uzyskanie nowych terytoriów wzmocni tron. Formalnie stroną sojuszu była Saksonia, ale rozwój wypadków sprawił, że w tzw. wielką wojnę północną została również wciągnięta Rzeczpospolita.
 
Niebawem okazało się, że sojusznicy nie docenili sił szwedzkich. Od ataku prawie natychmiast musiano przejść do obrony, a kampania wojenna zmieniła się w pasmo błyskotliwych zwycięstw przeciwnika. Rzeczpospolita wojny nie chciała – podczas zjazdu Augusta II z carem Piotrem I w Birżach polscy ministrowie sprzeciwili się udziałowi w wojnie przeciwko Szwedom, której ciężar spadł na Polskę, a ewentualne korzyści miały przypaść Saksonii. Na początku 1700 r. Duńczycy zaatakowali Szwedów w Holsztynie, a August II w Inflantach. Król szwedzki Karol XII szybko rozbił Duńczyków, a następnie Rosjan i ruszył przeciwko Rzeczpospolitej, (która formalnie była neutralna) pragnąć strącić z tronu Augusta II.
 
Sytuację ułatwiła mu panująca w kraju niezgoda. Karol XII zarzucił Rzeczpospolitej elekcję Stanisława Leszczyńskiego i kompromitujący układ warszawski. W 1706 r. pustosząc Saksonię, zmusił Augusta II do abdykacji – traktat w Altranstädt. W tym samym czasie Inflanty zajęli Rosjanie. Do decydującej  rozprawy doszło w 1709 r. Szwedzi wkroczyli na Ukrainę i ponieśli klęskę pod Połtawą. Karol XII uciekł do Turcji. Liga północna została reaktywowana, a walki nad Bałtykiem wznowione. Przeciw Szwecji wystąpiły Prusy, Dania i Hanower. Po powrocie do Szwecji Karol XII podjął rokowania z Rosją. Realizację jego dalszych planów wojennych przerwała śmierć od kuli zamachowca w 1718 roku.
 
W 1721 r. Szwecja i Rosja podpisały pokój w Nystad. Na jego mocy Rosja otrzymała Inflanty, Estonię, Ingrię oraz Karelię. Wojna Polski ze Szwecją formalnie zakończyła się w 1732 r. Skutkiem konfliktu było osłabienie Szwecji i Rzeczpospolitej oraz wzmocnienie międzynarodowej pozycji Rosji. Rzeczpospolita z podmiotu polityki międzynarodowej powoli stawała się areną przetargów i rozgrywek ościennych mocarstw.
Komentarze

PRZEMYSŁAW DYMARKOWSKI

Miłośnik historii Polski. Interesuje się epoką nowożytną, dziejami II Rzeczypospolitej oraz historią I i II wojny światowej.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.